Adnoddau Addysg Digidol Newydd yn Archifau Morgannwg

Mae Archifau Morgannwg yn darparu amrywiaeth o wasanaethau i ysgolion, colegau a phrifysgolion – eu myfyrwyr a’u hathrawon – o fewn yr awdurdodau lleol yr ydyn ni’n eu gwasanaethu.

Rydym yn croesawu ymweliadau gan grwpiau ysgol o bob oedran.  Mae ymweliadau ysgol am ddim ac yn parhau am hyd at ddwy awr.  Gallwn croesawi 30 plentyn mewn un ymweliad.

Gallwch ddod ar ymweliadau hunan- dywysedig, gyda’r athro yn arwain myfyrwyr drwy ymchwil ag adnoddau gwereiddiol o gasgliad Archifau Morgannwg, dan gyngor archifyddion proffesiynol. Mae’r Archifau hefyd yn cynnig gweithdai strwythuredig.  Wedi ei cyflwyno gan ein staff gallwn eu deilwra i milltir sgwâr yr ysgol sy’n ymweld a ni.

Hyd ar hyn, dim ond ar safle Archifau Morgannwg bu’r gweithdai ar gael.  Ond erbyn hyn, gyda ddiolch i gyllid grant gan Llywodraeth Cymru a ddosbarthwyd trwy Gyngor Archifau a Chofnodion Cymru, mae ein gweithdai ar gael i’w lawrlwytho o’n gwefan i’w ddefnyddio yn y dosbarth.

Mae pob gweithdy yn cynnwys cyfres o ddogfennau wedi ei digido o gasgliad Archifau Morgannwg, ynghyd a nodiadau athrawon.  Anelwyd yr adnoddau at Cyfnod Allweddol 2 ond gellir eu addasu at ddefnydd ar unrhyw lefel.

Y themau sy’n cael ei chynnwys yw:

Yr Ail Ryfel Byd

WW2

Dysgwch fwy am effaith yr Ail Ryfel Byd ar Gaerdydd a de Cymru.  Darganfyddwch sut effeithiwyd ar ysgolion; dysgwch am gyrchoedd awyr a’r camau diogelu a gymerwyd; dysgwch fwy am ffoaduriaid; dysgwch am y brwydrau ar y Ffrynt Cartref drwy ‘Dig for Victory’ a ‘Make Do and Mend’; a sut  effeithiwyd ar y werin yn ne Cymru gan y dogni.

Ymysg y ffynonellau a ddefnyddir mae cofrestrau ysgol, mapiau, ffotograffau, llythyrau a llawer mwy.

Cyfoeth a Thlodi yn Oes Fictoria

Victorians

Dysgwch sut roedd y bobl gyfoethog yn byw yn ne Cymru yn Oes Fictoria; a dysgwch sut roedd pobl dlawd de Cymru’n byw eu bywydau.   Dysgwch sut le oedd yr ysgol yn Oes Fictoria; dysgwch am fywydau gwaith y bobl yn ne Cymru; darganfyddwch y tai roedd y bobl Fictoraidd yn byw ynddynt, ac am y dodrefn a’r offer yr oeddent yn berchen arnynt.

Ymysg y ffynonellau a ddefnyddir mae ffurflenni’r cyfrifiad, mapiau, ffotograffau, cofrestrau ysgol, dyddiaduron a llawer mwy.

O’r Pyllau Glo i Ddociau Caerdydd: Diwydiant a Llongau yn Ne Cymru

DNCB66-3

Dysgwch fwy am lo: o ble y daeth? Sut y’i defnyddiwyd? I ble yr oedd yn mynd? Dysgwch sut roedd glo Cymru yn pweru’r byd a sut roedd yn cael ei allforio drwy Ddociau Caerdydd.

Ymysg y ffynonellau mae: mapiau, ffotograffau, ffurflenni’r cyfrifiad, cyfeiriaduron masnach, cofnodion llongau a llawer mwy.

Y Rhyfel Byd Cyntaf

DXFX-19r

Darganfyddwch mwy am effaith y Rhyfel Byd Cyntaf ar bobol a chymunedau de Cymru. Dysgwch am fywyd wrth y ffrynt, am y bobol o de Cymru bu’n gwasanaethu yn y Rhyfel, ac am y gofal a chynigwyd i filwyr a anafwyd; darganfyddwch sut effeithiwyd ar fywyd cartref ac yn yr ysgol gan y Rhyfel; ymchwiliwch i’r newidiadau i fywydau menywod yn ystod y Rhyfel.

Ymysg y ffynonellau a ddefnyddir mae llyfrau log ysgol, ffotograffau, llythyron, dyddiaduron a llawer mwy.

Siopa yn y Gorffennol

Shopping

Dysgwch am sut mae ein dull o siopa wedi newid dros y blynyddoedd. Ymchwiliwch i’r newidiadau i’r stryd fawr ac i ganol ddinas Caerdydd; darganfyddwch mwy am ddatblygiad clidio i’r cartref; darganfyddwch am ddogni bwyd yn ystod adegau anodd; dysgwch am y danteithion ar gael mewn caffis ers talwm.

Ymysg y ffynonellau a ddefnyddir mae ffotograffau, cyfeirlyfrau masnach, cynlluniau adeiladu, y cyfrifiad a llawer mwy.

Mae’r adnoddau ar gael i’w lawrlwytho o wefan Archifau Morgannwg http://www.archifaumorgannwg.gov.uk/gweithdai/

 

Advertisements

Cofnodion Addysg

Mae cofnodion addysg yn rhan fawr o’n casgliadau yn Archifau Morgannwg. Gallwn weld hyn yn ein “rhestr 75”, lle mae 8 o’r eitemau’n ymwneud ag addysg.Mae cofnodion addysg yn amrywio ac yn cynnwys adroddiadau byrddau ysgol, gohebiaeth a dogfennau polisi; nodiadau a gohebiaeth arolygwyr ysgolion; a chofnodion ysgolion unigol sydd fel arfer yn cynnwys cofrestri mynediad, cofnodlyfrau a ffotograffau.

EM33/1 Cofnodlyfr Ysgol Ganolog Maesteg

EM33/1 Cofnodlyfr Ysgol Ganolog Maesteg

Mae cofnodion addysg ymhlith rai o’r eitemau sy’n cael eu gofyn amdanynt amlaf yn yr ystafell chwilio.Mae yn berthnasol i bethau mwy nag adeiladau ysgolion a chynlluniau gwersi.Yn benodol gall cofnodlyfrau roi cip gwerthfawr i ni ar gymuned, gan ddogfennu popeth o achosion o salwch, gwrthdaro diwydiannol, ymateb lleol i ddigwyddiadau cenedlaethol a hyd yn oed y tywydd.

ER16/4 Cofnodlyfr Ysgol Fwrdd Glynrhedynog

ER16/4 Cofnodlyfr Ysgol Fwrdd Glynrhedynog

Os oes gennych gysylltiadau ag ysgol sydd heb â chyfrannu cofnodion i Archifau Morgannwg a bod gennych ddiddordeb mewn dysgu am y broses hon, hoffem glywed gennych.Yr ysgolion sy’n rhoi cofnodion i ni sy’n berchen ar yr eitemau hyn o hyd. Caiff y cofnodion eu pecynnu a’u cadw i’w atal rhag dirywio a sicrhau eu bod yn goroesi at y dyfodol.Yna mae modd eu gweld yn ein hystafell chwilio.Gallwn hefyd drefnu i ddisgyblion o’ch ysgol fod yn rhan o’r broses o lanhau, pecynnu a chatalogio’r cofnodion.Mae’n gyfle gwych dysgu am sut rydym yn ei wneud a phwysigrwydd cadw ein treftadaeth ddogfennol.

Mae croeso i grwpiau ysgol ddod i’r archifau, pan gynigiwn amrywiaeth o weithdai sy’n gysylltiedig â’r cwricwlwm.Mae rhestr o bynciau ar ein gwefan, ac mae croeso i athrawon gysylltu â ni i awgrymu themâu newydd.Mae ymweliadau ysgol am ddim.I drefnu ymweliad, cysylltwch ag Archifau Morgannwg.

Ysgol Gynradd Mount Stuart yn ymweld ag Archifau Morgannwg

Ysgol Gynradd Mount Stuart yn ymweld ag Archifau Morgannwg