Set Newydd o Olwynion

Roedd cael ‘set newydd o olwynion’ yn rhywbeth gwahanol iawn dros 110 o flynyddoedd yn ôl ym 1909. Mae’n debyg ei fod yn cyfeirio at gael yr eitem ‘mae’n rhaid ei chael’ ar y pryd – pâr o’r sglefrau rholio pelen draul newydd a gwell. Roedd y ffasiwn sglefr-rolio wedi bachu yng Nghaerdydd, fel yn nhrefi eraill ledled Prydain.  Mae cynlluniau un o dri llawr sglefr-rolio mawr dan do a adeiladwyd ac a agorwyd yng Nghanol Caerdydd ym 1909 yn Archifau Morgannwg.

binary comment

Agorodd y Llawr Sglefr-rolio Canolog ddydd Gwener 15 Hydref 1909. Roedd ar waelod yr Aes, rhwng Gwesty Oxford a’r gamlas, ar safle lle safai’r Sinema Ganolog yn ddiweddarach.  Roedd yr adeilad cyfan yn 124 troedfedd wrth 70 troedfedd o faint gyda llawr sglefrio o’r fasarnen Americanaidd orau. Gyda’r sglefrau pelen draul Richardson’s a Brampton’s diweddaraf ar gael i’w llogi am chwe cheiniog, mae’n debyg bod y llawr Canolog yn cynnig yr arwyneb sglefr-rolio gorau yn y dref.

Er bod llawer o sôn am sglefr-rolio fel ymarfer corff, i lawer dyma oedd y lle i fod ac i gael eich gweld ynddo. Boed hynny yn cael te prynhawn yn y lolfeydd caffi moethus llawn blodau o gwmpas y llawr sglefrio neu yn ymuno â’r torfeydd gyda’r nos mewn carnifal mygydau gyda cherddoriaeth y gerddorfa breswyl, y llawr rholio oedd canolbwynt cymdeithasol y dref.

Gyda’r tymor yn rhedeg o fis Medi tan fis Mawrth, am nifer o flynyddoedd, y llawr Canolig a’i gystadleuwyr, yr Olympia ar Heol-y-Frenhines a’r Llawr Rholio Americanaidd ar Heol y Porth oedd yn teyrnasu. Ond roedd Caerdydd eisoes wedi profi’r ‘mania’ sglefr-rolio neu ‘rincio’ fel y’i gelwid. Ac fel yn y gorffennol, yn y pen draw, symudodd y brwdfrydedd a’r torfeydd ymlaen at rywbeth arall. Fodd bynnag, tra parodd, mae’n rhaid ei bod yn dipyn o olygfa.

Mae cynlluniau’r Llawr Sglefr-rolio Canolig ar yr Aes yn Archifau Morgannwg, cyf. BC/S/1/17117 a DAB/P/30/1-6. 

Tony Peters, Gwirfoddolwr Archifau Morgannwg

Gadael Ymateb

Rhowch eich manylion isod neu cliciwch ar eicon i fewngofnodi:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Newid )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Newid )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Newid )

Connecting to %s