Arcêd y Castell, Stryd y Castell, Caerdydd

Cafodd cynlluniau ar gyfer y rhan o Arcêd y Castell o Stryd y Castell – gan gynnwys y fynedfa a ddarluniwyd gan Mary Traynor – eu cymeradwyo ar 10 Chwefror 1887.

Picture1

Daeth rhan y Stryd Fawr ychydig yn hwyrach ond cwblhawyd y ddwy erbyn mis Hydref 1889, pan agorwyd yr arcêd gan Faer Caerdydd.

Wedi’i hadeiladu ar dir oedd yn eiddo Ardalydd Bute, dyluniwyd y gangen sy’n ymestyn o’r gogledd i’r de gan bensaer yr Ardalydd, Edwin Wortley Montague Corbett, a greodd 23 o unedau siop ar lefel y llawr gwaelod.  Er eu bod yn cydweddu’n dda â’i gilydd, lluniodd pensaer lleol gwahanol, Samuel Rooney, gynlluniau ar gyfer cangen y Stryd Fawr gyda’i 25 o siopau yn ymestyn o’r dwyrain i’r gorllewin.

Roedd cynllun Rooney yn cynnwys unedau busnes ychwanegol ar lefel oriel.  Er bod gan y siopau ar y llawr gwaelod storfeydd mewn isloriau a grisiau amgaeedig i’r ystafelloedd ar yr ail lawr, roedd y llawr cyntaf yn cynnwys swyddfeydd hunangynhwysol y gellid eu cyrchu o falconi, sy’n dal i fod yn nodwedd atyniadol o’r arcêd hon.

Mae cyfeirlyfrau o’r 1890au yn rhestru amrywiaeth o fusnesau a sefydliadau eraill a oedd yn meddiannu’r siopau a’r swyddfeydd.  Roedd y rhain yn cynnwys cyflenwyr dillad, nwyddau cartref a bwydydd, yn ogystal ag optegwyr, ffotograffwyr, elusennau ac undebau llafur.  Bellach wedi’i hadnewyddu fel rhan o Ardal yr Arcedau, mae Arcêd y Castell yn parhau i gynnwys amrywiaeth eang o fusnesau bach lleol.

David Webb, Gwirfoddolwr Archifau Morgannwg

Ffynonellau a ddefnyddiwyd:

  • Casgliad Mary Traynor (cyf.: D1093/1/6)
  • Cofnodion Bwrdeistref Caerdydd, cynlluniau ar gyfer arcêd newydd – y Stryd Fawr at Stryd y Castell, 1887 (cyf.: BC/S/1/6177)
  • Cyfeirlyfrau amrywiol ar gyfer Caerdydd
  • Cyfrifiad 1891
  • The Weekly Mail, 6 Tachwedd 1886
  • The Weekly Mail, 10 Medi 1887
  • Western Mail, 28 Hydref 1889
  • http://castlequarterarcades.co.uk/castle-quarter-arcades-history/

 

Gadael Ymateb

Rhowch eich manylion isod neu cliciwch ar eicon i fewngofnodi:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Newid )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Newid )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Newid )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Newid )

Connecting to %s